DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİ

Burak Yılmaz
Şubat 20, 2021

Varşova Paktı(1955)

  • Kore Savaşı sıcak bir çatışma olmasına rağmen Soğuk savaş Dönemi ortamını değiştirmedi. İki kutup arasında gerginlikler yaşamaya devam etti.
  • ABD öncülüğünde kurulan Nato’nun Kore Savaşı’ndaki ittifakı karşısında SSCB etkisi altındaki Doğu Avrupa Devletleri ile 1955’te Vaşova Paktını kurdu.
  • İki kutup arasındaki rekabet, ülkelerin silahlanmasını hızlandırdı.

Balkan Paktı (1954)

  • Sovyet yayılmacılığına karşı Türkiye Bağdat Paktı’nın kurulmasına öncülük etmiştir.
  • Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya’nın katılımı ile kuruldu. Bu pakta göre taraflardan birine yapılacak saldırı diğer devletlere de yapılmış sayılacak ve bu ittifak 20 yıl sürecekti.

Bağdat Paktı (1955)

  • Sovyet yayılmacılığına karşı Türkiye Bağdat Paktı’nın kurulmasına öncülük etmiştir.
  • Türkiye ile Irak arasında Orta Doğu’da barış ve savunma teşkilatı adı altında kurulmuştur.

Bağdat Paktına göre;

  •          Devletler birbirlerinin içişlerine karışmayacak,
  •          Aralarında meydana gelen anlaşmazlıklar barış yolu ile çözecek,
  •          Antlaşma Arap Birliği devletleri ile bölgenin güvenliği yönünden ilgili tüm devletlere açık olacaktı.
  • İngiltere 5 Nisan 1955’te Pakt’a üye oldu. İngiltere’nin üyeliği paktı güçlendirdi.
  • 23 Eylül 1955’te Pakistan’ın da Pakt’a girmesiyle üye sayısı dörde yükseldi.
  • 3 Kasım 1955’te İran da Pakt’a iştirak etti. Bağdat Paktı, böylece Arap devletlerinin karşı koymasına rağmen kuruldu ve güçlendi.
  • Amerika, Arap devletlerinin tepkisini fazla çekmemek için pakta resmen üye olmadı ama üye devletlere askeri teknik ve ekonomik yardımda bulunacağını belirterek paktın güçlenmesine çalıştı.
  • 14 Temmuz 1958’de Irak’ta ihtilal oldu. 24 Mart 1959’da da Irak, Bağdat Paktından çekildiğini resmen açıkladı. Irak’ın ayrılmasından sonra Pakt’ın merkezi Ankara oldu.
  • 18 Ağustos 1959’da da Bağdat Paktının adı “Merkezi Antlaşma Örgütü” yani CENTO olarak değiştirildi.
  • Bağdat Paktı 12 Mart 1979’da Pakistan’ın ve İran’ın ayrılması ile dağılma noktasına geldi.
  • Türkiye, 13 Mart 1979’da, bu devletlerin CENTO’dan ayrılması kararlarını saygıyla karşıladığını ve bu durumda CENTO’nun bölgedeki işlevini fiilen kaybettiğini, örgütün ilgili anlaşma hükümleri gereğince sona erdirilmesi için gerekli işlemlerin yapılacağını açıkladı.
  • Böylece, Bağdat Paktının bir devamı şeklinde olan CENTO, hukuken olmasa bile fiilen sona ermiş oldu.

KPSS SINAVI
22 Haziran 2021