19. Yüzyılda Osmanlı Devletinde Kültürel Gelişmeler

19. Yüzyılda Osmanlı Devletinde Kültürel Gelişmeler

19. Yüzyılda Osmanlı Devletinde Toplum Yapısında Meydana Gelen Gelişmeler

Osmanlı Devletinde ilk nüfus sayımı 1831 de yapıldı. 1844 de yapılan sayıma göre nüfus 25.560,000 idi Osmanlı Devleti nüfusu iki yönlü değişikliğe uğraşmıştır.

– Bazı yerleri Osmanlı Devletinden ayrılması sonucu nüfus azalmıştır.

-Kaybedilen Topraklardan ana vatana yapılan göçlerdir. XIX-XX . yy. da büyük göçler yapıldı. Fransa’nın Cezayir i işgal etmesi(1830)Rusya’nın Kafkasya’yı istilası ve sonrası yapılan baskılar sonucu göçler başlamıştır.

En önemli göç olayı 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) ile gerçekleşmiştir. Balkanlar ve Kafkasya’dan birçok grup Türkiye ye geldi. Balkan Savaşları (1912-13) devam ettiği dönemde bu göçler hızlandı. I,Dünya Savaşından sonra Arap ülkelerinden göçler başladı. Bu yüzyılda çok sayıda yabancı Osmanlı Devletine sığındı. Özellikle 1848 ihtilalleri sırasında Macarlar, Bohemyalılar, Polonyalılar…

19.yy Şehirlerde gelişmeler oldu. Buharlı gemiler, demir yolları gelişti. Rıhtım, su depoları, istasyonlar, pastane binaları şehirleri güzelleştirdi.Tiyatro binaları ve eğlence yerleri ortaya çıktı…

c-Yeni Hayat Tarz

Kılık kıyafette değişiklikler başladı. (Batı Tarzında) Okulların açılması sonucu batı hayranlığı başladı. II. Meşrutiyet ile telgraf ve telefon hayata girdi. Türk müziği yerini Beethoven, Mozart aldı. Karagöz ve Meddahın yerini baloya gitmek aldı. Evlere ve sokaklara numaralar verildi. Ev eşyalarında geleneksel eşyalar terk edilmeye başlandı. Boğazda Avrupa tarzmda binalar inşa edilmeye başlandı…

2.OSMANLI DEVLETİNDE BASIN YAYIN HAYATINDA MEYDANA GELEN GEİŞMELER

İlk defa matbaa 1727 de İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından kuruldu.

Van Kulu Lügati; Matbaada basılan ilk sözlüktür. Arapça- Türkçe olarak basılmıştır.

Gazeteler

  • Takvim-i Vakayı; II. Mahmut zamanında çıkarılmıştır. İlk resmi gazetedir.
  • Ceride-i Havadis; resmi gazetedir. 1840
  • Tercüman-ı Ahval; İlk özel gazetedir. 1860’ta Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılmıştır.
  • Tasvir-i Efkar; Şinasi tarafından çıkarılmıştır. (1862) Fikir gazetesi niteliğindedir.
  • Hürriyet gazetesi; Özel gazete.
  • Tercüman-ı Hakikat; Siyasi gazete.
  • İbret

 

Dergiler

  • Mecmua-ı Funun; Türkiye’de yayınlanan ilk dergidir. Münif Paşa tarafından çıkarılmıştır.
  • Mirat; ilk resimli Türk dergisidir. Mustafa Refik tarafından çıkarılmıştır. (1862)
  • Muhbir; Filip Efendi tarafından çıkarılmıştır. (1866)
  • Diyojen; İlk mizah dergisi Teodor Kasap tarafından çıkartıldı.

Osmanlı Devleti basın hayatındaki bu gelişmelere karşı tedbir amaçlı Matbuat Nizamnamesini yayımladı.(1864) Nizamname ile dergilere kapama, para ve hapis cezaları getirildi.

3.OSMANLI DEVLETİNDE EĞİTİM HAYATINDA MEYDENA GELEN DEĞİŞMELER

Eğitim alanındaki en önemli değişiklik 19.yüz yılda II. Mahmut zamanında gerçekleşti.

  • Bu dönemde modem manada eğitimin temelleri atıldı.
  • Yurt dışına öğrenciler gönderildi.
  • Yabancı dil, matematik, fen gibi bilim alanında okullar açıldı.
  • Medreseler varlığını aynen korudu.

Bu durum ile birlikte farkı iki tip insan yetişmeye başlamış oldu.

Tanzimat Döneminde dışarıya öğrenciler gönderilmeye devam edildi, Bunun bir sonucu olarak Osmanlı Devletinde;

  • Askerlik
  • Mühendislik
  • Güzel Sanatlar
  • Tıp
  • Edebiyat alanında yenilikler görüldü

Tanzimat Döneminde;

  • Okul
  • Sınıf düzenlenmesine
  • Ders araç ve gereçlerin kullanılmasına
  • Yeni öğretim metotlarının kullanılmasına geçildi.

Encümeni Daniş; Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında bir komisyon tarafından kuruldu.

Kuruluş amacı; Fen dersleri ile ilgili çevriler yapmak ve ders kitaplarının seçimine karar vermektir.

1847Ameli Ziraat Mektebi açıldı.

1847de Darul muallimin Mektebi (okulu) açıldı

1856da Maarifi Umumiye Nezareti (Eğitim Bakanlığı) kuruldu.

1859da Mekteb-i Mülkiye açıldı

1861de Harbiye ve Tıbbiye dışındaki okullar bu bakanlığa bağlandı.

Maarifi Umumiye Nezareti, Maarifi Umumiye Nizamnamesini yayınladı. (1861) Bu nizamname ile köy ve mahallelerde Sıbyan Mektebi kurulması kararlaştırıldı.

Bu nizamname ile;

  • Sıbyan Mektebi
  • Rüştiye (ilkokul)
  • İdadi (ortaokul)
  • Sultani(lise)
  • Darul Fünun (üniversite) un açılmasına karar veridi.

1868’de Galatasaray Sultanisi açıldı.

1870’de Darul Fünun açıldı. Bu okuldaki bölümler;

  • Matematik
  • Edebiyat
  • Felsefe
  • Hukuk

Darul Fünun 3 defa açılıp kapandı. 1900’de İstanbul Üniversitesinin yerinde Darul Fünunu Şahane adıyla yeniden açıldı.

Bu dönemde açılan diğer okullar

  1. 186 U de Telgraf Mektebi.
  2. 1863 ’de Lisan Mekteb.
  3. 1868 ’ de Sanayi Mektebi
  4. 1870’de Darül Muallimin (kız öğretmen Okulu)
  5. 1871 ’de Baytar Mektebi
  6. 18 71 ’ de Onnan Mektebi
  7. 1873’de Darüşşafaka
  8. 1875’de Müze-i Hümayun (Arkeoloji ve Müze okulu)
  9. 1874’Maadin Mektebi
  10. 1875 ’ de Hendesei Mülkiye Mektebi
  11. Sanayi Nefise Mekteb. (Güzel Sanatlar)…

Eğitim alanında gelişmeler II. Abdülhamit döneminde de devam etti. Çeşitli meslek ve sanat okulları açıldı.

Bunlar;

  1. 1847 de açılan Ameli Ziraat Mektebi 1892’de Halkalı Ziraat mektebine dönüştürüldü.
  2. 1875’de Hendesei Mülkiye Mektebi 1883’de Askeri Topçu Okulu bünyesine alındı.
  3. Mektebi Hukuku Şahane açıldı (1878)
  4. Mülkiye Mühendis (Bayındırlık) Mektebi açıldı.(1883)
  5. Daruşşifa
  6. Dilsiz ve Körler Okulu açıldı.

4.AZINLIK VE YABANCI OKULLAR

Osmanlı devletinde yaşayan azınlıklar Rum, Yahudi ve Ermeniler zamanla bir çok okul kurmuşlardır.

Rumlar 1844’de Heybeli Ada’da Papaz yetiştirmek için okul açtılar.

Yahudilerl854’te Musevi Asri Mektebini kurdular. Alyans İsrailit adlı Yahudi örgütü birçok okul açtı.

Bunun yanında Ermenilerde okullar açmaya başladılar. Bu okullar fayda yerine zararlı olmuştur. Zararlı olan bu okullar 3 Mart 1924’de çıkarılan Tevhidi Tedrisat Kanunu ile • Milli Eğitim bakanlığına bağlanmıştır..

Türkiye’de yabancıl 19 yüzyıldan itibaren başta İstanbul Fermanı üzere Anadolu’nun çeşitli yerlerinde birçok okul kurmaya başladılar.

Türkiye’de kurulan İlk yabancı Okul Amerikan Robert Koleji olmuştur.( 1863) Bunu diğer ülkelerin kulları devam etmiştir. Bu okullara ilk öğrenci gönderen ise Müşir Fuat Paşa’dır.

ÖSYM Sınavları
12 Haziran 2017 Cumartesi
Geri Sayım Kodu